Το Coaching μπορεί να οριστεί ως «η τέχνη της διευκόλυνσης της απόδοσης, της μάθησης και της ανάπτυξης ενός ατόμου» (Downey, 1999: 15) και μπορεί να επικεντρωθεί σε οποιαδήποτε πτυχή της ζωής του, ενισχύοντας την προσωπική ανάπτυξη.

Ποιες μεθοδολογίες χρησιμοποιεί όμως το Evidence Based Coaching και σε ποια επιστημονικά μοντέλα στηρίζεται; Στο Coaching υπάρχουν διάφορες προσεγγίσεις (Fournies, 2000, Whitmore, 1996) με περισσότερο διαδεδομένη αυτή που προέρχεται από τις αρχές και την πρακτική της Γνωσιακής Συμπεριφορικής Θεραπείας (CBT) (Beck, 1976, Ellis, 1994). Είναι πλέον κοινά αποδεκτό ότι η CBT δεν έχει θετικά αποτελέσματα μόνο σε θεραπευτικό επίπεδο, αλλά παρουσιάζει εξίσου σημαντικά αποτελέσματα και στο Business Coaching. Πολλές κοινές καθημερινές προκλήσεις, όπως το άγχος, η έλλειψη εμπιστοσύνης, η τελειομανία, η απώλεια νοήματος και σκοπού, οι κακές επικοινωνιακές δεξιότητες κ.ά., έχουν ως βάση την προσωπική αντίληψη του ατόμου για τον εαυτό του με κατάληξη σε δυσλειτουργικές συμπεριφορές. Το Γνωσιακό Συμπεριφορικό Coaching (Cognitive Behavioral Coaching – CBC) έχει ως στόχο να βοηθήσει τους πελάτες να αντιληφθούν την ρίζα της δυσκολίας τους και να αποκτήσουν μια νέα προοπτική. Ο Coach και ο πελάτης συνεργάζονται με στόχο να εντοπίσουν τι μπορεί να εμποδίσει την μεγιστοποίηση των δυνατοτήτων του δεύτερου και ποιες είναι οι δράσεις που θα τον βοηθήσουν να διαχειριστεί αποτελεσματικά τις καταστάσεις που επιθυμεί. Το CBC εφαρμόζει τις τεχνικές της CBT (με μη θεραπευτικό τρόπο), στα προβλήματα της καθημερινής ζωής και της εργασίας, επιτρέποντας στα άτομα να επιτύχουν γρήγορα και αποτελεσματικά τους στόχους τους.

Η συγκεκριμένη προσέγγιση συνδυάζει τις αρχές δύο σχολών ψυχολογίας, της Γνωσιακής ψυχολογίας και του Συμπεριφορισμού.

Συμπεριφορικό Coaching

Το Συμπεριφορικό Coaching είναι ίσως η πιο αποτελεσματική μορφή Coaching. Αφού έχει οριστεί ένας στόχος, καθορίζεται η στρατηγική για την επίτευξη του. Στη συνέχεια με την χρήση συμπεριφορικών αρχών και κινήτρων, μεγιστοποιείται η πιθανότητα επίτευξης του.

Γνωσιακό Coaching

Το γνωσιακό μοντέλο μπορεί να εμπλουτίσει την συμπεριφορική προσέγγιση βοηθώντας στην αξιολόγηση των σκέψεων και των πεποιθήσεων που παρεμποδίζουν την επίτευξη των στόχων. Η βασική του αρχή στηρίζεται στο απόφθεγμα του Επίκτητου, σύμφωνα με τον οποίο:

” Οι άνθρωποι ταράζονται όχι από τα γεγονότα αλλά από την άποψή τους για τα γεγονότα”.

Μέσω της εξέτασης και της αξιολόγησης των απόψεων, μπορούν να αναπτυχθούν εναλλακτικές απόψεις και να δοκιμαστούν νέες συμπεριφορές, που είναι περισσότερο αποτελεσματικές για την επίλυση προβλημάτων. Αν και ο πρωταρχικός στόχος του Coaching είναι να βοηθήσει τα άτομα να αναπτύξουν σχέδια δράσης για την αλλαγή που επιθυμούν, τα ενθαρρύνει παράλληλα να αυξήσουν «την αυτογνωσία της σκέψης, της διάθεσης και των συναισθημάτων τους» (Becket, 2000).

Το CBC δεν προσφέρει γρήγορες και έτοιμες λύσεις για να επιτευχθεί η προσωπική αλλαγή και να ξεπεραστούν οι όποιες δυσκολίες. Αντίθετα βασίζεται στην προσπάθεια και στην δέσμευση που απαιτούνται για να οδηγηθεί κάποιος στην επιτυχία. Είναι χρονικά περιορισμένο, κατευθυνόμενο από το στόχο και εστιασμένο στο εδώ και τώρα. Για παράδειγμα, εάν ένα άτομο παρατείνει τη διάρκεια μιας αλλαγής σταδιοδρομίας, είναι πιθανό η αναβλητικότητα του να τροφοδοτείται από το άγχος της αλλαγής. Στην περίπτωση αυτή, ένα σχέδιο δράσης πρέπει να περιλαμβάνει και την αντιμετώπιση της ανήσυχης σκέψης του ατόμου.

Συμπερασματικά, το CBC βασίζεται σε μια συνεργατική σχέση που βοηθά τα άτομα να εστιάζουν στην επίλυση προβλημάτων με έναν δομημένο και συστηματικό τρόπο, ενθαρρύνοντας τους να δημιουργήσουν τις δικές τους στρατηγικές επίλυσης προβλημάτων.  Η αξιοποίηση και η ενίσχυση των δεξιοτήτων τους, θα τους βοηθήσει να οικοδομήσουν μεγαλύτερη αυτοπεποίθηση και εμπιστοσύνη στη διαχείριση της αλλαγής στη ζωή τους.

Βιβλιογραφία

Beck, A. T. (1976) Cognitive Therapy and the Emotional Disorders. New York: New American Library.

Becket, M. (2000) ‘Coach class, top class’, Daily Telegraph, 19th October.

Downey, M. (1999) Effective Coaching. London: Orion Business Books.

Fournies, F. F. (2000) Coaching for Improved Work Performance. New York: McGraw-Hill.

Whitmore, J. (1996) Coaching for Performance. London: Nicholas Brealey Publishing.